Kokosolie (kokosvet) wordt aanbevolen als een ideale vetbron om in te frituren. Waarom zou frituren in kokosolie beter zijn dan in frituurvet? Wat maakt kokosvet zo’n ideaal frituurvet en waarom kiezen steeds meer mensen ervoor om de standaard frituurvetten en -oliën links te laten liggen?

De samenstelling van gewoon en vloeibaar frituurvet

frituren in kokosolieVloeibare frituurolie bevat voor een groot deel meervoudig onverzadigde vetzuren (MOV). Als ik naar een willekeurig merk op Google zoek vind ik bij zo’n vloeibare frituurolie zo’n 40-45 gram MOV per 100 ml product. De rest bestaat meestal uit zo’n 34 gram enkelvoudig onverzadigde vetzuren (EOV) en 15 gram verzadigd vet (VV).

Het is in ieder geval duidelijk dat er voornamelijk MOV in zitten.

Kijken we naar vast frituurvet, dan zit er voornamelijk verzadigde vetzuren in, maar ook heel veel transvetzuren. Transvetzuren zijn bijzonder schadelijk voor de gezondheid. Een hoge inname hiervan kan onder andere leiden tot zichtproblemen, ademhalingsproblemen, verminderde vruchtbaarheid, verminderde weerstand en ga zo maar door.

In een rapport van de voedsel- en warenautoriteit uit 2005 staat in een onderzoeksverslag naar het gebruik van frituurvet en -olie in de horeca:

“Bij 171 van de 455 ondernemers die vast vet gebruikten (38%) werd een transvetzuurgehalte gemeten tussen 30 en 55 %.”

Als je je bedenkt dat in voedingsmiddelen uit bvb de supermarkt maximaal 1% transvet mag zitten, zijn dit bizar hoge cijfers.

Wat er ook in het rapport staat is:

“Er werd bij 27 van de 158 ondernemers (17%) die vloeibaar vet gebruikten een transvetzuurgehalte gemeten tussen 5% en 34%. De oorzaak hiervan is niet duidelijk.”

Waarom dit juist wél een duidelijke oorzaak heeft, licht ik in de volgende paragraaf toe.

Wat er gebeurt als je in meervoudig onverzadigde olie frituurt (of bakt)

MOV zijn erg gevoelig voor zogeheten ‘oxidatie’: dat betekent dat de vetzuren reageren met zuurstof (O2). Gevolg hiervan is dat de vetzuren ranzig worden. Misschien heb je dit weleens gezien als je je botervlootje per ongeluk open liet staan. Het vet gaat er wat ‘glazig’ uitzien en smaakt ronduit vies. Dat is ranzigheid.

Maar die gevoeligheid voor het reageren met zuurstof hebben deze vetten ook met andere stofjes of met zichzelf. Voeg voldoende hitte toe en de vetzuren ‘zoeken’van alles om zich heen om zich aan te binden. De verklaring hiervoor is dat er binnen deze MOV ruimte is om bindingen met andere stoffen (moleculen) aan te gaan.

(Het voert te ver om hier nu erg diep op in te gaan. Als ik binnenkort eens tijd heb zal ik een artikel wijden dat wat dieper ingaat op de begrippen meervoudig onverzadigd, enkelvoudig onverzadigd en verzadigd.)

Anyway, als je dus voldoende hitte toevoegt zullen deze MOV met van alles en nog wat reageren: zichzelf, zuurstof en andere aanwezige stoffen. Het gevolg is o.a. dat er a) complexe moleculen ontstaan die niet natuurlijkerwijs voorkomen en die door kruisreacties tot elkaar zijn versmolten, b) hele kleine vetzuurfracties die al dan niet los blijven bestaan of met andere fracties of vetzuren reageren tot niet-natuurlijke moleculen en c) transvetzuren ontstaan.

Het is dus helemaal niet ‘niet duidelijk’ waar deze transvetzuren vandaan komen: zij ontstaan door het verhitten van vloeibare MOV-rijke olie!

De samenstelling van kokosolie

Kokosolie komt wat dat aangaat van een heel andere planeet: het bestaat namelijk voor 92% uit verzadigde vetzuren en een zeer klein deel MOV en EOV waardoor het een heel andere voedingswaarde heeft.

Verzadigde vetzuren hebben de eigenschap dat ze juist niet snel met zuurstof of andere moleculen reageren. Dat komt door de manier waarop de verzadigde vetzuren zijn opgebouwd.

Frituren in kokosolie

Frituur je in (vierge oftewel koudgeperste) kokosolie, dan heb je in ieder geval geen last van het feit dat het ergens mee reageert. Althans, op een schaal die bijna verwaarloosbaar is.

Het is wel belangrijk dat je de temperatuur in de gaten houdt: ontgeurde kokosolie kun je vrij hoog verhitten, niet- ontgeurde kokosolie oftewel vierge kokosolie is minder hoog te verhitten. Ontgeurde kokosolie heeft een zogeheten rookpunt (temperatuur waarop het vet begint te ontleden en dat je dus niet wilt overschrijden) van 232°C. Vierge kokosolie daarentegen heeft een rookpunt van zo’n 177°C.

Mijn advies is dan ook om bij 170°C te frituren als je vierge kokosolie hiervoor gebruikt.

Nadelen van frituren in kokosolie

Ik vertel wel eens dat wij thuis frituren in de vierge kokosolie. Ik krijg dan vaak reacties als:”Oh, maar ruiken je patatjes dan niet ontzettend naar kokosolie? Dat is toch niet lekker!?”

Nou, ik moet zeggen dat de smaak en geur van de kokosolie slechts op de achtergrond aanwezig is en mij persoonlijk helemaal niet stoort! Sterker nog, ik vind het eigenlijk veel lekkerder dan de standaard friet uit de snackbar :-)!

Bij mij gaat er 3 liter in de frituurpan. Een ander ‘bezwaar’ dat ik dan ook regelmatig hoor is “Is dat niet duur?”. Wel, ik ben eens gaan Googelen op dit onderwerp om een aantal dingen uit te zoeken zoals:

  • Wat kost frituurvet of -olie uit de winkel?
  • Hoe lang doe je er mee?

frituren in kokosolie duur?Nou, de prijzen voor een beetje standaard vloeibare frituurolie variëren grofweg van € 3,79 voor 2 liter tot € 8,99 voor 3 liter. Als je dat middelt kom je op ongeveer € 2,45 per liter. Dat klinkt in eerste instantie heel wat goedkoper dan de € 18-25 per liter die je tegenwoordig voor kokosolie betaalt.

In een standaard 3 liter frituurpan gaat dus voor grofweg € 7,50 frituurolie of € 64,50 aan kokosolie (bij ons overigens al vanaf € 51 ex verzendkosten ;-)).

Maar hoe lang doe je er mee?

Volgens het Voedingscentrum dien je je frituurolie na gemiddeld 6 x te vervangen. Volgens andere bronnen zoals deze dien je je frituurolie sowieso na een week of 8 te vervangen omdat het ranzig wordt.

Hoe dan ook, als je de standaard frituurolie elke 8 weken zou moeten vervangen moet je per jaar 52 weken / 8 = 6,5 porties van 3 liter frituurolie gebruiken. Dat is 6,5 x € 7,50 oftewel € 48,75 aan frituurolie.

Als je de minder conservatieve benadering van ‘om de 6 x vervangen’ hanteert, wordt het lastiger want de een frituurt elke week en de ander 2x per maand. Stel dat je 2x per maand frituurt, dan is na 3 maanden je 6x gebruik op. Dus je moet elk kwartaal je frtuurpan verversen oftewel 4 x € 7,50 is € 30 per jaar.

Waarom zou je frituren in kokosolie?

Een frituurpan vullen met kokosolie kost gemiddeld genomen zo’n 64 euro. Maar nu komt het: doordat kokosolie dus nagenoeg niet reageert met zijn omgeving als je er verstandig mee frituurt, doe je er veel langer mee.

Volgens sommigen zelfs wel 2 jaar (of langer!) als je regelmatig filtert.

Als je er dus 2 jaar mee doet, dan kost het gebruik van kokosolie in je frituurpan je dus € 32 per jaar. Frituurolie kostte zo’n € 30 op zijn minst (of € 48,75 als je je aan de ‘8-weken-regel’ houdt).

Deze conclusie zou kokosolie nog steeds de (iets) duurdere variant maken.

Toch zou je er beter aan doen – vind ik – in kokosolie te frituren want ‘ondanks’ dat het in dit voorbeeld duurder is, is de gezondheidswinst veel waardevoller dan die paar euro’s die je meer uitgeeft.

Frituur jij in kokosolie / kokosvet? Of juist in de gangbare frituuroliën of vast frituurvet? Vind jij ook dat je gangbare frituurolie of -vet door kokosolie vervangen een goed idee is? Laat je mening horen in de commentaren hieronder, ik ben benieuwd naar je gedachten!

Help anderen ook gezonder te worden en deel dit artikel
Frituren in kokosolie: do’s and don’ts

66 gedachten over “Frituren in kokosolie: do’s and don’ts

  • 23 oktober 2015 om 13:28
    Permalink

    Eindelijk heb ik dan gisteren voor het eerst gefrituurd in kokosolie! Ik heb de ontgeurde variant gebruikt van het G&W eigen merk, die kun je lekker groot inkopen (soms met korting.) Eerst had ik een te ondiep pannetje genomen en de olie schuimde er overheen. Vervolgens heb ik de olie overgeschonken in een grotere, diepere pan. Dus maar weer opnieuw begonnen, maar in deze pan ging het prima. Omdat ik de enigste in huis ben die in kokosolie wil frituren nam ik voor deze keer een pannetje, aan te raden is een pan met klein oppervlak die wel diep is. Omdat ik nog geen klein frituurpannetje heb, heb je als nadeel dat je geen temperatuur kan meten en zonder dat netje die je erin kunt hangen blijft de boel vastplakken aan de bodem. Toch waren de patatjes (van vers gesneden aardappelen) en snack (kipfrikadellen Ekoplaza) heerlijk, gewoon net zo lekker als anders; niets op aan te meeken

    hangen bleef bij mij de boel vastplakken aan r

    Beantwoorden
    • 23 oktober 2015 om 13:30
      Permalink

      (Die laatste zinnen staan er natuurlijk verkeerd, sorry hiervoor. Dat komt doordat ik dit heb getypt met mijn smartphone en het tekstvak dan continu heen er weer springt…)

  • 26 september 2015 om 17:46
    Permalink

    Goedendag,
    Ik frituur nu een aantal weken in kokosolie, maar…..mijn kokosolie ‘kookt’ over als ik er aardappelproducten in doe. Frituur ik snacks dan heb ik daar geen last van.
    Iemand enig idee waar het aan ligt of wat ik eraan zou kunnen doen?

    Beantwoorden
  • 20 juni 2015 om 13:13
    Permalink

    Is rundervet (ossewit) ook gezond om in te frituren?
    Wij bakken er enkel en elleen frietjes in.
    Vriendelijke groet, Loes

    Beantwoorden
  • 20 juni 2015 om 10:13
    Permalink

    Ik heb van de week bij een Turkse supermarkt een liter kokosolie gekocht.
    De snacks die ik erin had gefrituurd kwamen er prachtig uit, veel mooier dan met zonnebloemolie. Mooi droog en knapperig.

    Beantwoorden
  • 27 mei 2015 om 20:19
    Permalink

    Heb een zelfreinigende frietpan, heel handig voor als het vloeibaar blijft.
    alleen dat doet kokosolie niet.
    kokosolie koelt af en daarna gaat alles door een zeef onder in de pan naar een opvangbak, tot zover geen probleem, alleen hoe krijg ik het gestolde kokosvet weer terug in de pan.

    Iemand een oplossing?

    Beantwoorden
  • 27 mei 2015 om 02:19
    Permalink

    Hallo
    Mag er kocosvet bijgevult worden ? stel het vet gaat 2 jaar mee,door gebruik en door te filteren zal het peil in de pan steeds verder dalen ook is dit niet meegenomen in het plaatje van de kostenvergelijking met gewone olie ..

    Beantwoorden
    • 27 september 2015 om 20:52
      Permalink

      Inderdaad, in geen enkele vergelijking tussen kokosolie en andere frituurolie wordt rekening gehouden met het feit dat je ongetwijfeld om de zoveel weken moet bijvullen, terwijl dit volgens mij een heel erg grote impact heeft op de prjsberekening.

  • 11 mei 2015 om 21:40
    Permalink

    Beste,
    Ik schakel graag over naar kokosolie maar lees in jullie uitleg dat deze olie meest verzadigde vetten inhoudt en elders dat verzadigde vetten schadelijk zijn voor de gezondheid…. begrijp het dus niet. Zijn deze verzadigde vetten van de kokosolie dan anders ?

    Beantwoorden
    • 28 november 2015 om 15:21
      Permalink

      Jaa de verzadigde vetten van kokosolie geven wel een goed effect op het lichaam.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *